Osoby pamiętające beztroskie wakacje na wsi u babci i dziadka powoli same dochowują się wnuków i chciałyby podzielić się doświadczeniami z dzieciństwa, a przy okazji wrócić na chwilę do tamtego czasu. Przypomnieć sobie, jak zrywa się owoce z drzew i krzaków, po co kosi się siano i jak wiązać snopy. Ale dzisiejsze wsie wyglądają dziś zupełnie inaczej niż kilkadziesiąt lat temu i inaczej funkcjonują. Za to podróż do przeszłości i mnóstwo takich niesamowitych przygód jak udział w żniwach, miodobraniu, dożynkach czy wykopkach można przeżyć w skansenach prezentujących lokalne i regionalne tradycje.
W niektórych częściach województwa mazowieckiego można także popróbować podczas specjalnych wydarzeń lokalnych specjałów i przypomnieć sobie smaki dzieciństwa, wziąć udział w koncertach folkowych, zebrać dla siebie owoce w sadzie i wysłuchać lokalnych legend i opowieści. Albo po prostu zaszyć się na kilka dni w gospodarstwie agroturystycznym, choć trzeba zaznaczyć, że pod tą nazwą kryją się nierzadko wyjątkowo wyrafinowane i zaskakujące oferty.
Rolnicze lato w Muzeum Mazowieckim w Sierpcu
Olbrzymia wieś żyjąca zgodnie z rytmem pór roku zaprasza niemal codziennie, ale latem i wczesną jesienią dzieje się tu najwięcej. Każda niedziela lipca i sierpnia to ludowe święto i okazja, by odwiedzić pracownie rzemieślnicze, przyjrzeć się pracy młyna i skosztować wiejskiego chleba.
Co jakiś czas odbywają się też wyjątkowo huczne imprezy. 6 lipca skansen zaprasza na miodobranie. Każdy kto tego dnia zawita do sierpeckiego skansenu pozna produkty pszczele i akcesoria pszczelarskie. Na polanie przed amfiteatrem zorganizowany zostanie kiermasz produktów regionalnych, na którym nie zabraknie m.in. miodów, miodów pitnych i produktów pszczelich.
Więcej o miodobraniu
Żniwa w skansenie, kolejne cykliczne święto lata w Sierpcu, odbędzie się w tym roku 3 sierpnia. To fantastyczna okazja, by poznać dawne zwyczaje i prace związane z czasem żniw – od koszenia kosą, przez podbieranie sierpem, po ustawianie styg i tradycyjne „strojenie przepiórki”. Uczestnicy mogą spróbować swoich sił w polu, a dzieci – wziąć udział w warsztatach o obróbce zboża. Całość zwieńczą widowiska dożynkowe w wykonaniu zespołów ludowych.
Na 7 września zaplanowano wykopki otwierające jesienne prace na polach skansenu.
Regionalne smaki
Miodów będzie można skosztować podczas miodobrania w Sierpcu, a także na największej imprezie tego typu na północnym wschodzie województwa – Miodobranie Kurpiowskie, które odbędzie się w okolicach Myszyńca po raz 48! Pojawią się tam nie tylko pszczelarze, ale również bartnicy z miodem z leśnych barci, bo bartna tradycja kurpiowska jest wciąż kultywowana. Impreza odbędzie się 31 sierpnia, w otworzy ją, jak zwykle, msza święta w bazylice w Myszyńcu, której część będzie odprawiana w gwarze kurpiowskiej, a w nabożeństwie wezmą udział Kurpie w strojach regionalnych.
Sójka mazowiecka to wielki, lśniący pieczony pieróg. W środku mogą być przeróżne niespodzianki warzywne, a na dawnym Mazowszu były to przede wszystkim buraki cukrowe! Oraz kasza lub grzyby. Dzisiaj można do nich dodać także mielone mięso. Od kilkunastu lat w Cegłowie, między Mińskiem Mazowieckim a Mrozami, odbywa się Festiwal Folkloru i Smaku „Sójka Mazowiecka”, podczas którego mazowieckie produkty prezentowane są nie tylko w postaci pierogów. W tym roku festiwal odbędzie się 19 lipca.
9 i 10 sierpnia, co prawda nie na wsi, czyli w skansenie, tylko w miasteczku Sierpc odbędzie się VIII Kasztelański Festiwal Smaków – idealna okazja, by spróbować regionalnych przysmaków, odkryć nowe i delektować się doskonałym jedzeniem w gronie przyjaciół i rodziny.
Na co dzień, z wyjątkiem poniedziałków, można wybrać się do Skansenu w Kuligowie nad Bugiem, by poznać wyjątkową kolekcję wiejskich chałup i ich wyposażenia w prywatnym muzeum, a w weekendy zjeść obiad ze świeżych, lokalnych produktów w restauracji, która serwuje prostą, regionalną kuchnię. A skoro już dotarliśmy nad Bug – nieco dalej na wschód, za Wyszkowem warto odwiedzić kolejny skansen poświęcony kulturze Kurpi Białych. Pod koniec wakacji, podczas dożynek, odbywa się tam konkurs kulinarny poświęcony lokalnemu hitowi rolniczemu – gryce. Co roku można tu skosztować mnóstwo zaskakujących potraw z kaszą gryczaną! A w Muzeum Kurpiowskim w Wachu można przed przyjazdem zamówić o gospodyni przekąskę albo obiad i skosztować fafernuchów albo innych lokalnych frykasów, upichconych osobiście przez Laurę Bziukiewicz, autorkę książki o kurpiowskich kulinariach.
Na całodniową kulinarną wyprawę można wybrać się z kolei na Podlasie Nadbużańskie, gdzie właśnie wystartowała ciekawa oferta łącząca samodzielne zbieranie owoców w sadach lub na plantacjach, degustacje lokalnych produktów kulinarnych oraz win i… słuchanie lokalnych opowieści.
Lato zakończy na Mazowszu, poza wykopkami, impreza wywodząca się z tradycji olendrów – dawnych osadników z Niderlandów i Niemiec. X Olenderfest Festiwalu Powideł Olenderskich odbędzie się w Przejmie koło Iłowa 6 września. To fantastyczna okazja, by poznać recepturę wytwarzania powideł z buraków cukrowych, które pozwalały rolnikom przetrwać nawet najbardziej srogie zimy.
Warsztaty, wydarzenia folkowe i agroturstyka
Skoro już wspomnieliśmy o olendrach – Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim organizuje w lipcu warsztaty garncarskie. Najbliższe odbędą się 13 lipca. Muzeum jest ważnym punktem na nadwiślańskiej trasie rowerowej i można się tam wybrać na przejażdżkę na przykład z Płocka.
Muzeum Wsi Radomskiej proponuje w czasie wakacji m.in. dwa duże koncerty folkowe w ramach VII Spotkań wielu kultur – 15 sierpnia i 7 września. W międzyczasie na terenie placówki odbywają się półkolonie z mnóstwem ciekawych warsztatów.
Co ciekawe, I Festiwal Polskiego Folkloru odbędzie się w tym sezonie w Ożarowie Mazowieckim – dokładnie 9-10 sierpnia. Zespoły z różnych regionów kraju zaprezentują autentyczne tańce, muzykę i zwyczaje, tworząc barwną mozaikę polskiego folkloru. To okazja, by poznać regionalne dziedzictwo kulturowe i poczuć ducha polskiej tradycji w sercu Mazowsza.
Natomiast duch Kurpiowszczyzny objawi się niewątpliwie od 5 do 7 września podczas Kurpiowskiego Taboru w Myszyńcu. Jest to wyjątkowy festiwal celebrujący żywą tradycję Kurpi – pełen warsztatów, spotkań z mistrzami kultury ludowej, potańcówek i muzyki granej na żywo. W wiejskiej scenerii podwórek i stodół współczesność spotyka się z dawnymi obyczajami.
I na koniec zaproszenie do szperania w naszej bogatej bazie gospodarstw wiejskich otwartych dla turystów. Często są to niesamowite, unikatowe propozycje spędzenia czasu, zdobycia niezwykłych doświadczeń, nabycia umiejętności, a czasem szansa na całkowite odcięcie się od świata pędzącego nie wiadomo czasem – po co i dokąd. Szukajcie, a na pewno na wsi mazowieckiej znajdziecie coś dla siebie!
